ABŞ səfiri xanım Ənn Dersinin İnsan Hüquqları Hesabatı ilə bağlı Xəzər Universitetində çıxışı
Bakı,12 mart, 2007

Cənab Rektor, hörmətli qonaqlar, Xəzər Universitetinin tələbələri, xanımlar və cənablar! Sabahınız xeyir.

Mən bu gün Amerika, Azərbaycan və bütün dünya xalqları üçün müstəsna əhəmiyyətə malik bir mövzu -- insan hüquqları mövzusunda danışmaqdan şərəf duyuram.

Martın 6-ı Dövlət Katibi Kondoliza Rays ABŞ Dövlət Departamentinin dünyada İnsan Haqqları üzrə illik hesabatını Konqresə təqdim etdi.

30 ilə yaxındır ki, bu hesabat, mənim hökumətimin dünyada insan haqqlarına hörmət sahəsindəki işində mühüm alət rolunu oynamaqdadır. Bu hesabatlar, Prezident Buşun dediyi kimi, «insan ləyaqətinin danışıqsız əməl ediləsi tələblərinə» Amerikanın sədaqətini nümayiş etdirir.

Azərbaycanın dostu və tərəfdaşi kimi mən çox istərdim ki, qarşınızda bunu deyə bilim: «Azərbaycanda insan haqqları sahəsində vəziyyət əladır”. Lakin Azərbaycanda deyildiyi kimi, «dost sözön düzünü deyər». Keçən il bu ölkədə, insan haqqlarınin vəzikyyəti baxımından yaxşı il olmamışdır.

Tam hesabat səfirliyin internet səhifəsində vardır, lakin mən bu gön bir neçə məqamı vurğulamaq istərdim.

Çox tez-tez, jurnalistlər hücuma məruz qalmış və işlərində məhdudiyyətlərlə üzləşmişlər. İnsanlarin sərbəst toplaşmaq hüququ səbəbsiz olaraq pozulmuşdur. Polislər təcridxanada olan insanların hüquqlarinı pozurlar. Özbaşına həbslər ciddi problem olaraq qalır. Məhkəmə və polis sistemində korrupsiya - qanunun aliliyinə xələl gətirir.

Eyni zamanda, bir sıra müsbət irəliləyişlər də olmuşdur. 2007-ci ildə, iki mitinqə icazə verilmişdir. Bu, sərbəst toplaşma hüququnun bərpası istiqamətində kiçik bir addımdır. Azərbaycan dini və etnik dözümlülüyün güclü müdafiəçisi olaraq qaliq. Biz, hökumətin insan alveri ilə mübarizə təşəbbüsünü alqişlayırıq.

Bunlara baxmayaraq, Azərbaycanın demokratiya öhdəliklərini yerinə yetirmək və sabit, firavan və dünyəvi, demokratik ölkə kimi potensialını reallaşdirmaq üçün görüləsi işi çoxdur. Azərbaycan, göclö siyasi iradəsi ilə bu işi uğurla tamamlaya bilər. Nə öçön mən belə döşönörəm?

Birinci, Azərbaycan öz iradəsi ilə insan haqqlari da daxil olmaqla, qərb dəyərlərinə əsaslanan demokratik dövlətə çevrilmək məqsədi seçmisdir. Bu seçim, 1918-1920-ci illər, Azərbaycan Demokratik Respublikasinin fərəhli irsinə əsaslanir. Azərbaycanin demokratiyanin, onun uzun illər suverenliyini, mustəqilliyini və firavanliğini qoruyacağina inanaraq, bu seçimi etməsi məncə dözgöndör.

Azərbaycanin - ATƏT, Avropa Şurasi, Avropa Birliyi və NATO qarşisşnda və iki tərəfli mönasibətlərdə - islahatlar və insan haqqlarina hörmət sahəsində öbhəlikləri bu seçimi aydin nömayiş etdirir.

İkinci, Azərbaycan öz demokratik gələcəyini yaratmaq öçön artiq əsas yaradib. Məsələn, hökumət korrupsiya ilə möbarizəyə dair yeni qanunlar özərində çalisir. President insan haqqlarina dair fərman və fəaliyyət plani imzalayib. Azərbaycan, Ömumdönya Ticarət Təşkilatina özv olmaq istiqamətində çalişir. Ömumdönya Ticarət Təşkilatinin standartlarina cavab vermək üçün, qanunvericilikdəki islanatlar korrupsiyani azaldacaq. Həmçinin, iqtisadiyyatin və siyasətin inkisafini boğan monopoliyalari aradan götürməyə və kiçik və orta biznesin inkişafinf imkan verəcək. Bu, demokratiyanin möhkəm iqtisadi təməl daşi olacaq. Biz umid edirik ki, hökuğət demokratik islahatlari sörətləndirəcək. Azərbaycan və Azərbaycanlilar buna hazirdirlar. Yalnız bunu həyata keçirmək qalıb.

Üçüncü, demokratik gələcək uğrunda möbarizədə Azərbaycan tək deyil. ATƏT, Avropa Şurasi, Avropa Birliyi, NATO və ABS, Azərbaycanin dostlari və tərəfdaşlari kimi ona kömək edirlər. Hər gün bu ölkələrin və təşkilatlarin ekspertləri Azərbaycanin demokratikləşməsini dəstəkləmək üçünAzərbaycanlilarla birlikdə çalişirlar.

Və nəhayət, Azərbaycan neft gəlirləri və istedadli və bacariqli xalqi ilə zəngindir. Bu, Azərbaycana böyük imkanlar verir. Adı çəkilən səbəbdən Azərbaycan dövləti Azəpbaycan xalqı ilə birlikdə çalışaraq, Azərbaycanın demokratikləşməsi yolunda müvəffəqiyyət əldə edə bilər. Azərbaycan gəncləri – yeni Siz – onungələcəyisiniz. Mən sizi, demokratik dövlət qurulmasina kömək etməyə çağiriram. Ölkənizin siyasi və iqtisadi həyatinda fəal olun. Azərbaycanın öz iradəsi ilə seçdiyi, demokratik ölkəyə çevrilmək məqsədini dəstəkləyin, və bu yoldaki səylərini həvəsləndirdim.

İnsan haqqqları -- qanunun aliliyi, azad mətbuat, göclö siyasi proseslər və institutlar, və vətəndaş cəmiyyəti ilə birlikdə istənilən güclü demokratiyanın təməl daşlını təşkil edir.

Biz ümid edirik ki, bu hesabat - Azərbaycanın öz məqsədinə çatmaq – insan hüquqları və demokratiyanı inkişaf etdirmək işinə yardım edən faydalı bələdçi olacaqdır. Biz də buna kömək etməyə hazırıq.

Dövlət Katibi Kondoliza Raysın dediyi kimi, «İnsan Höquqları barədə Ümumi Bəyannamənin vədlərini həyata keçirmək və dünyada canlı demokratiyalar yaratmaq - nəsillərin gördüyü işdir. Lakin bu, həm də təcili və təxirəsalınmaz bir işdir.» Diqqətinizə görə, çox sağ olun.